Folklor Akademi Dergisi
           
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim  

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


ALEVİ KADIN İNANÇ ÖNDERLİĞİ BAĞLAMINDA “YAŞAYAN PİR ZÖHRE ANA” VE KÜLTÜREL İŞLEVİ
(“LIVING PİR (WISE PERSON) MOTHER ZOHRE” AND ITS CULTURAL FUNCTION IN THE CONTEXT OF ALEVİ WOMEN'S FAITH LEADERSHIP )

Yazar : Veli Mert KOÇER    
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : 2
Sayfa : 1-14
67    72


Özet

21. yüzyılı idrak ettiğimiz bu günlerde, küreselleşen dünyada hızlı bir kültür emperyalizmi yaşanmaktadır. Diller, yeme içme alışkanlıkları, giyim kuşam gibi kültürel ögeler değiştiği gibi kültürlerin büyük bir bölümünü oluşturan ve onu bütünüyle etkileyen inançlar da değişim süreci yaşamaktadır. Alevilik, ülkemizde pek çok dönemde gerek tartışmaların gerek araştırmaların konusu olmuş bir inançtır. Bugüne kadar pek çok boyutuyla incelenmiş olup inanç hakkında benzer veya farklı fikirler sunulmuştur. Bu çalışmamızda Alevilik, kadın inanç önderliği bağlamında, günümüzdeki bir örneğinden hareketle incelenmeye çalışıldı. Kendisine inananlarca “Yaşayan Pir Zöhre Ana” olarak adlandırılan Süheyla Gülen’in hayatı ve Alevi kültürü adına yapmış olduğu cem yürütme, Muharrem ayında yas ve matem törenleri düzenleme; düğün, nikâh ve cenaze gibi geçiş dönemi ritüelleri incelendi. 10 Kasım ve 29 Ekim gibi millî günlerin kutlanması esnasında gerçekleştirdiği uygulamalar da derlendi. Bu uygulamaların, genel Alevi inancı ile benzer ve farklı yönleri belirlenmeye çalışıldı. Çalışmamızda Zöhre Ana’nın hayatı, dergâhı, eserleri hakkında kısa bir bilgi verildi, esas ekseni oluşturan ve yukarıda sayılan kültürel ögeler incelenmeye çalışıldı. Bunların yanı sıra Zöhre Ana’nın Atatürk’e verdiği değer sebebi ile “Zöhre Ana ve Atatürk” başlıklı bir bölüm de açıldı. Çalışmamızda kaynak kişilerimize yönelik görüşme ve soru cevap teknikleri kullanılmış olup bunların yanı sıra Zöhre Ana’nın “Pir Nefesi Haktır, Hak Sözü Allah, İlmin Sözü Ali’dir” adlı nefeslerini ihtiva eden kasetlerinden; “Mehtaptaki Erenler, Cemden Gelen Nefesler, Ali Pirimdir Yolu Bizimdir” gibi kitaplarından yararlanıldı. Zöhre Ana’nın Cem yürütmesi, dergâhta yaptığı ibadet niteliği taşıyan ayinlerle inancı diri tutması, ocakzâde olmayıp kendisinin bir ocak olarak kabul edilmesi, gösterdiğine inanılan kerametlerle hastalıkları iyi etmesi, ihtiyaç sahiplerine yapılan yardımlar, öğrencilere verilen burslar, millî bayramların dergâhta yapılan etkinliklerle kutlanması, bizi onun pir olarak değerlendirilebileceği sonucuna götürmüştür. Zöhre Ana’nın Alevi kültür havzasında bilinen, saygı duyulan ancak özellikle dedeler tarafından dışlanan bir inanç önderi olduğu sonuçları da elde edilmiştir.



Anahtar Kelimeler
Alevilik, Kadın, Zöhre Ana

Abstract

In these days, in the 21st century, there is a rapid cultural imperialism in the globalizing world. Cultural elements such as languages, eating habits, clothing, and so on, have changed, and beliefs that make up a large part of the cultures and affect them all are also undergoing a process of change. Alevism is a belief that has been the subject of debates and investigations many times in our country. It has been examined in many dimensions until today and similar or different ideas about this faith have been presented. In this study, Alevism was tried to be studied in the context of the leadership of women's faith, moving from a present-day sample. In the study, Süheyla Gülen's life, who is called as the "Living Pir Mother Zohre" by her believers and the transition period rituals executed by her on behalf of the Alevi culture such as cem execution, mourning ceremonies in the month of Muharrem and wedding and funeral events were examined. The practices that were performed by her during the celebration of the national memorial days such as November 10 and October 29 were also compiled. The similar and different aspects of these practices with the general Alevi faith were tried to be determined. In our study, a brief information was given about the life of Mother Zohre, her dervish lodge and her works and the above mentioned cultural elements which constitute the main axis were tried to be examined. In addition to these, a section entitled “Mother Zohre and Atatürk” was opened due to the value that she gave to Atatürk. In our study, interviewing and question-answer techniques were used for our resource people. Besides these, the cassettes containing the breathes of Mother Zohre "Pir Breath is Divine", "God is The Divine Word" "and "Ali is the Guide of Science" and her books such as "Those Wise People Who are in the Moonlight","Breaths Coming from Cem","Ali is my Guide and His Road is Ours" were used. Mother Zohre's practices such as the Cem executions, keeping the faith alive with the rituals of worship performed in her dervish lodge, the acceptance of her healing power, the healing of diseases with the means believed shown by her, the donations given to people who are in need, the scholarships given to students, the celebrations of national holidays with the activities in the lodge, led us to the conclusion that she can be considered as pir. It was also found that Mother Zohre was a known and respected leader of faith in the Alevi culture basin but she was excluded especially by Dedes.



Keywords
Alevism, Woman, Mother Zohre

Gelişmiş Arama


Duyurular

    3. Sayı İçin Makale Kabulü Başladı

    Ağustos ayında ikinci sayısı yayımlanan FOLKLOR AKADEMİ DERGİSİ'nin 3. sayısı için makale kabulü başlamıştır. Dergimizde yayımlanmasını istediğiniz yazılarınızı www.dergipark.gov.tr/folklor adresine gönderebilirsiniz.

     

    NOT: Yalnızca bu sayfadan yüklenen yazılar değerlendirme sürecine alınmayacaktır.



Adres :Bağdat Cad. No:385/B MALTEPE / İSTANBUL
Telefon :0216 441 65 66 Faks :0216 441 65 66
Eposta :folklorakademidergisi@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri